Home / Học tập / Ngữ văn lớp 12 / Phân tích nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ đạt điểm cao

Phân tích nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ đạt điểm cao

Đề bài: Phân tích nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ

Bài làm

Với lối viết giản dị, mộc mạc, chân thành, Tô Hoài đã để lại cho nền văn học Việt Nam rất nhiều những tác phẩm hay, gây được tiếng vang lớn cả trong và ngoài nước. Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ với nhân vật trung tâm là Mị đã để lại trong bạn đọc những ấn tượng mạnh mẽ về số phận người phụ nữ vùng núi trước Cách mạng. Không chỉ đem lại thành công cho tác phẩm, nhân vật Mị còn thể hiện được rõ nét những tư tưởng sâu sắc của nhà văn.

Năm 1952, Tô Hoài có dịp được cùng các đơn vị bộ đội lên giải phóng Tây Bắc. Tại đây, gắn bó thân thiết với cuộc sống của những người dân Tây Bắc, nhà văn đã cùng ăn, cùng uống, cùng ở với những người dân thân thiện, hiếu khách. Chính ông đã từng nói: "Thiên nhiên và con người Tây Bắc để thương để nhớ cho tôi quá nhiều". Sáng tác nên truyện ngắn Vợ chồng A Phủ không chỉ là cách thể hiện lòng biết ơn của nhà văn mà còn là tấm chân tình ông đáp lại những người dân miền sơn cước thật thà, chân chất, giàu tình yêu thương. Sau khi ra đời, truyện ngắn Vợ chồng A Phủ đã tạo được tiếng vang lớn trên văn đàn và đoạt giải Nhất của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1954-1955. Truyện kể về cuộc đời Mị, một cô gái H'Mong xinh đẹp nhưng phải chịu một cuộc sống đày đọa cả về thể xác và tinh thần. Nhưng chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt, tàn nhẫn đó, ở Mị vẫn tiềm tàng một khát vọng sống, khát vọng yêu mãnh liệt.

Mị bước vào tác phẩm trong khung cảnh ảm đạm, dưới những nét phác thảo giản dị, chân thật: "Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có một cô con gái ngồi quay sợi gai bên tảng đã trước cửa, cạnh tàu ngựa. Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi". Dường như, chỉ qua hoàn cảnh xuất hiện của nhân vật, bạn đọc cũng đã phần nào cảm nhận được số phận bi kịch của Mị khi sống ở nhà thống lí. Mị chính là hiện thân cho những đau khổ của người phụ nữ miền núi trước Cách mạng. Trước khi về nhà thống lí Pá Tra, Mị vốn là một cô gái xinh đẹp, tài hoa, Mị có tài thổi kèn lá rất giỏi nên trai làng nhiều người theo đuổi, muốn cưới Mị về làm vợ. Biết được cha mẹ có nợ với thống lí Pá Tra, cha lại định bán Mị cho nhà thống lí để trả cho hết món nợ từ đời trước, Mị đã xin cha đừng bán mình. Cũng như bao người con khác, Mị tất nhiên muốn trả hết nợ cho cha mẹ, muốn cha được thảnh thơi tuổi già, không phải lo làm lụng vất vả nữa. Mị tự tin mình sẽ làm nương trả nợ cho cha mẹ, Mị mạnh mẽ không chịu về nhà thống lí Pá Tra sống kiếp nàng dâu gạt nợ. Một người con gái với những phẩm chất, đức tính tốt đẹp như thế xứng đáng được sống một cuộc đời hạnh phúc. Không ai ngờ, Mị lại bị A Sử lừa, bất đắc dĩ trở thành nàng dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra. Ở nhà thống lí, Mị phải làm việc quần quật suốt ngày đêm, từ tháng này sang tháng khác, quanh năm phải làm lụng vất vả mà không có thời gian được nghỉ ngơi. Mị nghĩ mình còn chẳng bằng con trâu, con ngựa bởi con ngựa còn có lúc được đứng ăn cỏ, gãi chân. Bị bóc lột sức lao động đã đành, Mị còn bị A Sử đánh đập, hành hạ dã man. Chỉ vì muốn được đi chơi đêm xuân như bao người khác mà Mị bị A Sử trói đứng vào cột nhà, tóc quấn lên cột, làm cho Mị không cúi đầu được, Đau đớn thay, "cổ tay, đầu, bắp chân bị dây trói siết lại, đau đứt từng mảnh thịt", Mị bị trói đứng cả đêm. Ở nhà thống lí, đã từng có người làm dâu cũng bị trói đứng như thế ba ngày liền, rồi vì không chịu đựng được đau đớn, đói khát, người đó đã phải bỏ mạng. Mị nhớ đến câu chuyện đó và nghĩ có phải rồi có ngày mình cũng sẽ chết như thế. Đêm đông lạnh giá, Mị ra cửa bếp nhóm lửa hơ tay, chân, xua tan đi cái lạnh buốt trong cả tâm hồn và thể xác. Thế nhưng A Sử vẫn cứ đánh Mị. Hắn tàn bạo đạp vào mặt Mị, khiến Mị ngã lăn ra ngay cạnh đống lửa, rồi thản nhiên vào nhà. Mị bị đạp ngã nhưng đêm sau vẫn ra sưởi lửa như trước. Dường như, sống trong cái khổ, Mị đã quen, đã chai lì với những đòn roi tàn nhẫn ấy rồi, bởi không chỉ bị hành hạ về thể xác, Mị còn phải chịu sự đày đọa trong tinh thần. Khi bị bắt về làm dâu nhà thống lí, Mị bị cúng trình ma, bị con ma nhà thống lí nhận mặt. Ở vùng núi cao, khi xã hội còn những hủ tục lạc hậu thì việc cúng trình ma chính là xiềng xích đáng sợ nhất trói chân Mị ở nhà thống lí: Mị sống là dâu nhà thống lí, chết cũng làm ma nhà thống lí. Chính vì điều này mà Mị không dám trốn khỏi căn nhà tăm tối đó. Căn phòng Mị ở: "kín mít, có một chiếc cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay. Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng". Mị đã hoàn toàn mất đi nhận thức về cả thời gian lẫn không gian. Một cuộc sống ngột ngạt, tù túng như địa ngục! Mị đã từng muốn chết, nhưng rồi "ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi", Mị đã mất đi ý thức về sự phản kháng. Chấp nhận hoàn cảnh một cách cam chịu, Mị sống lặng lẽ như con rùa nơi xó cửa, Mị của ngày xưa- tràn đầy sức sống và tự tin, mạnh mẽ- dường như đã chết.

Xem thêm:  Nhớ lấy, ghi lấy. Sau này tau chết rồi, bay còn sống phải nói lại cho con cháu: Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo

phan tich nhan vat mi trong tac pham vo chong a phu - Phân tích nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ đạt điểm cao

Phân tích nhân vật Mị

Trái ngược với sự cam chịu, nhẫn nhục ấy, ở Mị vẫn tồn tại một sức sống tiềm tàng như hòn than cháy âm ỉ, chỉ chờ một ngọn gió thổi qua sẽ bùng lên thành ngọn lửa lớn. Khi mới bị bắt về làm dâu nhà thống lí, Mị đã từng có ý định ăn lá ngón tự tử, bởi Mị không chịu đựng được một cuộc sống tù túng, nô lệ, không có tình yêu như thế. Cho dù đó là cách phản ứng tiêu cực nhưng cũng đã thể hiện được sự kháng cự của Mị trước số phận bi kịch. Tuy nhiên, là một đứa con hiếu thảo, Mị đành cam chịu cuộc sống bởi không muốn để cha tuổi đã cao còn phải vất vả làm việc trả nợ. Nhưng âm thanh của tiếng sáo gọi bạn trong đêm tình mùa xuân đã đánh thức con người xưa của Mị. Nghe thấy tiếng sáo, Mị đã hình dung ra bóng người thổi sáo. Ngày xưa Mị cũng thường thổi sáo như thế, và bao trai làng đã đến nghe, đã yêu mến tiếng sáo của nàng. Tiếng sáo vọng lại từ quá khứ, Mị nhẩm hát theo tiếng sáo, tâm hồn Mị đã hồi sinh trở lại. Ngay cả khi bên ngoài đã không còn nghe thấy tiếng sáo, Mị vẫn thấy được tiếng sáo mùa xuân vang vọng từ những hồi ức tươi đẹp. Tiếng sáo làm sống lại trong Mị những khát vọng tuổi trẻ, khát khao yêu và được yêu, tiếng sáo thôi thúc Mị sắm sửa váy áo để đi chơi xuân. Dù rằng ước mong ấy không thể thực hiện được, Mị bị A Sử trói đứng vào cột nhà cả đêm, nhưng A Sử chỉ trói được thân xác Mị chứ không cầm tù được tâm hồn vẫn thả trôi theo tiếng sáo gọi bạn tình trong tâm tưởng. Cuối cùng, sức sống của Mị cũng bùng cháy, trong một đêm mùa đông lạnh buốt, Mị đã lấy hết can đảm cắt dây trói cho A Phủ. Giây phút ấy, Mị vẫn chưa hề nghĩ đến việc chạy trốn, nhưng chính hành động cắt dây trói ấy dường như Mị đã làm trong vô thức. Mị đã tự cắt dây trói chính mình, để rồi khi nhìn thấy A Phủ vụt chạy vào đêm tối, nhìn thấy tương lai phải đối mặt với cái chết của chính mình nếu còn ở lại nhà thống lí, Mị đã chạy theo A Phủ. Mị liều mình chạy trong đêm tối: "A Phủ cho tôi đi", "Ở đây thì chết mất". Mị đã vùng chạy khỏi nhà thống lí như vùng chạy khỏi cường quyền và thần quyền, một cách mạnh mẽ níu lấy sợi dây mỏng manh đưa Mị trở về với cuộc sống của một con người.

Xem thêm:  Soạn bài rèn luyện kĩ năng mở bài, kết bài, trong văn nghị luận

Mị là một thành công trong nghệ thuật xây dựng nhân vật của Tô Hoài. Miêu tả nhân vật Mị, nhà văn đã chú ý miêu tả cả hành động và tâm trạng một cách khéo léo và tinh tế. Chủ yếu khắc họa những hành động lặp đi lặp lại trong cuộc sống của Mị, những công việc làm quanh năm, lặp lại từ năm này sang năm khác: "Tết xong thì lên núi hái thuốc phiện, giữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương bẻ bắp, và dù lúc đi hái củi, lúc bung ngô, lúc nào cũng gài một bao đay trong cánh tay để tước thành sợi. Bao giờ cũng thế, suốt năm suốt đời như thế". Ít miêu tả ngôn ngữ đối thoại của nhân vật, Tô Hoài mang đến cho bạn đọc cảm nhận Mị là một cỗ máy, một công cụ lao động vô hồn. Không chỉ có hành động, diễn biến tâm trạng của Mị cũng được nhà văn miêu tả xuất sắc, hợp lí và tinh tế, chạm đến trái tim độc giả.

Với nhân vật Mị, nhà văn Tô Hoài đã đưa truyện ngắn Vợ chồng A Phủ trở thành một trong những tác phẩm thành công nhất của ông. Không chỉ hiện lên với những phẩm chất cao đẹp, Mị còn nhân vật điển hình cho đặc sắc trong xây dựng diễn biến tâm trạng phức tạp, giàu cảm xúc của Tô Hoài nói riêng và các nhà văn Việt Nam nói chung. Một cô Mị trong hoàn cảnh khắc nghiệt, số phận bi kịch vẫn tỏa sáng với sức sống tiềm tàng mạnh mẽ chắc chắn sẽ còn để lại trong bạn đọc nhiều suy ngẫm ngay cả khi đã gấp lại trang truyện.

Xem thêm:  Nguyễn Đình Thi đã cảm nhận và suy tư như thế nào về quê hương đất nước trong phần 2 bài thơ Đất nước?

Hải Anh

Check Also

phan tich nhan vat trang trong truyen ngan vo nhat 310x165 - Phân tích nhân vật Tràng trong truyện ngắn Vợ nhặt đạt điểm cao

Phân tích nhân vật Tràng trong truyện ngắn Vợ nhặt đạt điểm cao

Đề bài: Phân tích nhân vật Tràng trong truyện ngắn Vợ nhặt Bài làm Đề tài …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *